Van deze tijd

  • Elkerlyc wordt wakker. Hij ligt op zijn rug in bed en bemerkt dat zich in zijn hoofd een vraag heeft genesteld. Het is kennelijk in de nacht gebeurd want gisteren was die vraag er nog niet. De vraag luidt: Ben ik nog wel van deze tijd? Het gaat zo snel allemaal, er verandert zoveel. Doe ik nog wel helemaal mee? Als ik boven de 50 ben staan de Media klaar om me te vertellen wat er allemaal niet meer kan op mijn leeftijd: geen sex, geen drugs, geen rock&roll en overigens ook geen plek meer op de arbeidsmarkt. Kansloos meneer, mevrouw. Kansloos. Bij omroep Max maken ze er smakelijke TV programma’s over’.

    Hans Boer       25 February 2015

Maar, bedenkt Elkerlyc zich, als ik boven de 40 ben, ben ik ook niet veilig. Dan ben je toch al weer wat belegen als je het vergelijkt met de aanstormende dertigers. Die laatsten trouwens voelen zich ook niet echt comfortabel. Want de twintigers, die snappen het echt …. Ja, wacht even, dit wordt al te dol. Als ik zo blijf doorredeneren, is niemand meer van deze tijd…  Trouwens, het is tijd om op te staan.

En dat doet hij. Hij poetst zijn tanden, doucht zich en kleedt zich aan. Ik ga er eens goed over nadenken besluit hij. Hij pakt een boterham, mmm is dat eigenlijk wel een ontbijt van deze tijd? Of zou ik beter een smoothie kunnen nemen? Na zijn ontbijt gaat hij er eens rustig voor zitten. Wat is dat eigenlijk, van deze tijd zijn? Elkerlyc kan het niet gemakkelijk onder woorden brengen maar het heeft te maken met ‘erbij horen’ en dat wil hij graag. Elkerlyc is namelijk een sociaal wezen.

Maar toch, erbij horen is niet hetzelfde als van deze tijd zijn. Je kunt er immers ook bij horen als je in een benzine slurpende auto rijdt, of als je je uit principe niet laat zien op LinkedIn of als je per se een open haard in je nieuwe huis wilt in plaats van een hoogrendement houtkachel. Mag allemaal best hoor en je vindt zeker medestanders maar dergelijk gedrag is niet meer van deze tijd…

Gaat het dus vooral om wat je doet? Dat je de nieuwste gadgets hebt, een hoop apps hebt gedownload, dat je parkeert met Yellowbrick? Dat je actief ‘ontspult’ en dat je op Instagram zit in plaats van op Facebook ... ?

Wel enigszins, vindt Elkerlyc. Van deze tijd zijn is ook meedoen met wat er nu te koop is. Met wat er technologisch allemaal kan … Je gaat nu toch ook niet meer met paard en wagen naar een feestje?

Maar het is niet het hele verhaal. Van deze tijd zijn is meer dan alleen meedoen met de buitenkant bedenkt Elkerlyc. Hij loopt z’n tuin in.

Waarin is deze tijd nu echt anders dan de tijd die is geweest? vraagt hij zich af. Nou, los van de buitenkant zijn we wezenlijk anders gaan denken over dingen en dat leidt tot herziene opvattingen van wat normaal is (letterlijk: volgens de regels is). En elke tijd heeft z’n eigen normaliteit.  Neem nu emancipatie of ethiek of arbeidsverhoudingen. Nog maar 50 jaar geleden was het ‘normaal’ dat vrouwen werden ontslagen als ze gingen trouwen, noch maar 30 jaar geleden was zoiets als euthanasie ondenkbaar en strafbaar, nog maar 10 jaar geleden dachten we als we op zoek gingen naar een nieuwe werkkring toch vooral aan een nieuwe vaste baan … Dat was ‘normaal’, Nou, dat is nu wel anders. En over 5 jaar … over 5 jaar zijn er alleen nog regenboogpieten …

Als je van deze tijd wilt zijn, bedenkt Elkerlyc, betekent dat dus ook de kunst verstaan al die nieuwe opvattingen en nieuwe normen te accepteren en van daaruit je eigen plan te trekken. En dat valt nog niet mee voor ons westerlingen: een Boeddhistische priester merkte eens op dat wij in het Westen 80 % van onze energie aan het bestrijden van de werkelijkheid...


"Gaat het dus vooral om wat je doet?"


Maar goed, het gaat dus om de vorm (de buitenkant) en om de inhoud (wat vinden we normaal). En als je dat nu maar een beetje bijhoudt ben je wel van deze tijd. Je zou zeggen dat Elkerlyc er nu wel uit is. Maar dat is niet zo. Kijk maar naar hem, hij fronst en kijkt leeg voor zich heen. De antwoorden bevredigen nog niet echt. Het knaagt nog in z’n hoofd. Elkerlyc besluit om een wandeling te gaan maken en nog wat verder te filosoferen.

Als van deze tijd zijn betekent dat ik vooral moet meedoen, accepteren, conformeren, dan is er toch ook niet veel aan? mijmert hij. Waar blijf ikzelf dan? Ik wil best van deze tijd zijn maar … ik wil ook dat de tijd van mij is. En dat kan natuurlijk ook, bedenkt hij. Ik kan me, zo nu en dan, terugtrekken uit de kloktijd. Mij niets aantrekken van m’n omgeving en reflecteren of mediteren of bij mijzelf te rade gaan. Net zoals ik op dit moment doe.

Op zo’n moment kies ik voor mijn autonomie. Dat betekent letterlijk dat ik mij mijn eigen wetten opleg. Op zo’n moment trek ik me even niks aan van wat van me wordt verwacht. Ik ga mijn eigen gang, ik zing mijn eigen wijs. Daarmee ontstaat ook de ruimte waarin nieuwe inzichten kunnen ontstaan, nieuwe kansen worden geboren en nieuwe oplossingen zich aandoen. Op die wijze kan ik regie nemen, ‘master of my own destiny’ zijn. En dat voelt goed. Dat geeft kracht ! Op die momenten ben ik niet van de tijd maar is de tijd van mij !

Behalve als ik erin doorschiet, bedenkt Elkerlyc zich. Dan verdrink ik in m’n ideeën. Dan sta ik permanent buiten de tijd en kan ik mijn rol in de wereld niet meer spelen …. En dus, zoals zo vaak, gaat het om het vinden van evenwicht … van de tijd zijn en je de tijd toe-eigenen.

Volgens Plato is het toe-eigenen van de tijd een noodzakelijke voorwaarde om tot denken te komen. Nou, dat komt geweldig goed uit. We bevinden ons in de vakantieperiode. Bij uitstek een periode van eigen vrije tijd. Dat leidt vast tot een stortvloed aan nieuwe inzichten, plannen en oplossingen. En na de vakantie … dan gaan we ermee aan de slag en zijn we weer helemaal van deze tijd.

Goed artikel?

Share on

Careers that matter

© Van Ede & Partners. All rights reserved.